Kreatynina – jakie są normy?

Kreatynina występuje w ludzkim organizmie jako produkt uboczny przemiany materii. Powstaje głównie w mięśniach szkieletowych.

Charakterystyka

Kreatynina jest produktem degradacji kreatyny, czyli substancji która działa w mięśniach jako nośnik energii (ulega ufosforylowaniu do fosfokreatyny. Ta zawiera wysokoenergetyczne wiązania, które w krytycznych momentach wykorzystywane są do pracy mięśni. Dziennie około 2% kreatyny mięśniowej przemienia się w kreatyninę, która po przefiltrowaniu przez nerki jest wydalana z moczem.

Stężenie kreatyniny we krwi zależy od:

  • ilości masy mięśniowej
  • płci (u mężczyzn stężenie zazwyczaj jest dużo wyższe)
  • ilości spożywanego mięsa (im więcej spożywamy mięsa, tym większy poziom kreatyniny we krwi)
  • wieku
  • wagi

Kreatynina nie jest ani wchłaniana zwrotnie, ani wydalana przez cewki moczowe. a ilość kreatyniny w moczu zależy praktycznie wyłącznie od funkcji filtracyjnej nerek. Z tych dwóch powodów oznaczanie stężenia kreatyniny w surowicy i moczu świetnie sprawdza się do oceny sprawności nerek. W wypadku, gdy mamy do czynienia z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek, poziom kreatyniny we krwi znacznie wzrasta.

Badania i analiza wyników

W celu oznaczenia stężenia kreatyniny we krwi należy pobrać próbkę krwi żylnej (zazwyczaj z żyły łokciowej). Po badaniu interpretacja wyników robiona jest na podstawie norm kreatyniny. Na badania trzeba przyjść na czczo.

U zdrowego człowieka norma kreatyniny we krwi powinna mieścić się w przedziale od 53 do 115 μmol/l (ok. 0,6-1,3mg. Przy analizie wyników należy jednakże wziąć pod uwagę, że ilość kreatyniny zależna jest od płci pacjenta, jego wieku, wagi, ilości masy mięśniowej i spożycia mięsa. Dodatkowo, często pojawiają się wyniki fałszywe jeśli próbka jest zhemolizowana albo pacjent cierpki na hiperbilirubinemię.

Po oznaczeniu stężenia kreatyniny wykonuje się obliczenia klirensu kreatyniny. Uzyskany wynik w dużym przybliżeniu odpowiada wartości przesączania kłębuszkowego w nerkach i stanowi podstawę do oceny ich funkcji filtracyjnej. Przy analizie wyników należy jednakże zachować ostrożność, gdyż do wzrostu stężenia kreatyniny dochodzi dopiero po zniszczeniu co najmniej połowy miąższu nerek. Badanie nie wykazuje również dobrych efektów u osób starszych.

Przyczyny wzrostu poziomu kreatyniny

Kreatynina zwiększa swoje stężenie we krwi zarówno przy okazji ostrej jak i przewlekłej niewydolności nerek. Z tego powodu wszystkie schodzenia powodujące te choroby doprowadzają do wzrostu kreatyninemii (medyczna nazwa wzrostu stężenia kreatyniny we krwi).

Najczęstszymi przyczynami wzrostu poziomu kreatyniny we krwi są:

  • ostre niedokrwienie nerek
  • uszkodzenie miąższu nerek
  • utrudnienia w wydalaniu moczu lub pełna niedrożność dróg moczowych

Każdy z tych powodów może stać się przyczyną ostrej, bądź przewlekłej niewydolności nerek i upośledzenia ich funkcji filtracyjnej. Upośledzenie filtracji nerkowej sprawia, że przesączanie kreatyny staje się mniejsze, co przekłada się na wzrost jej stężenia w surowicy krwi. Dzięki temu oznaczanie poziomu kreatyniny jest jednym z podstawowych wskaźników oceny pracy nerek.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *